اگر صبح زود در خیابانهای رم قدم بزنید، احتمالاً صحنهای را میبینید که برای بسیاری از گردشگران عجیب است؛ مردم وارد کافه میشوند، یک اسپرسوی کوچک را در کمتر از دو دقیقه کنار بار مینوشند و بلافاصله خارج میشوند. نه لیوان کاغذی بزرگی در دست دارند، نه ساعتها پشت میز لپتاپ نشستهاند. اما در آمریکا یا انگلیس، قهوه بیرونبر تقریبا بخشی از سبک زندگی روزمره شده است؛ لیوانهای بزرگ، نوشیدنیهای طعمدار، رانندگی همراه با قهوه و حتی جلسات کاری در کافهها.
این تفاوتها فقط به نوع قهوه مربوط نیست؛ بلکه ریشه در فرهنگ، سبک زندگی، معماری شهری و حتی نگاه مردم به زمان و معاشرت دارد. در ادامه، فرهنگ قهوه بیرونبر در ایتالیا را با آمریکا و انگلیس مقایسه میکنیم تا ببینیم چرا تجربه نوشیدن قهوه در این کشورها تا این اندازه متفاوت است.
قهوه در ایتالیا؛ صرفاً یک توقف کوتاه
در ایتالیا، قهوه بیشتر یک فراغت کوتاه است تا نوشیدنیای که ساعتها همراه فرد بماند. بیشتر ایتالیاییها روز خود را با یک اسپرسوی سریع آغاز میکنند. آنها وارد بار یا کافه میشوند، سفارش میدهند، قهوه را همانجا مینوشند و خارج میشوند. در بسیاری از شهرهای ایتالیا هنوز هم نوشیدن قهوه پشت پیشخوان ارزانتر از نشستن پشت میز است. به همین دلیل مردم ترجیح میدهند زمان زیادی در کافه نمانند. فرهنگ قهوه بیرونبر در این کشور هرگز به اندازه آمریکا رشد نکرده است.
حتی از نظر اجتماعی نیز، قهوه در ایتالیا بیشتر برای یک توقف کوتاه میان کار یا گفتگوهای چند دقیقهای استفاده میشود؛ نه برای ساعتها کار کردن با لپتاپ.
چرا ایتالیاییها کمتر قهوه بیرونبر میگیرند؟
۱. حجم قهوهها در ایتالیا کوچک است
اسپرسوی سنتی ایتالیایی معمولا در چند جرعه تمام میشود. وقتی نوشیدنی فقط ۳۰ میلیلیتر حجم دارد، اساسا نیازی به لیوان بزرگ بیرونبر احساس نمیشود. اما در آمریکا نوشیدنیهایی مثل لاته، موکا یا آمریکانو اغلب در سایزهای بزرگ سرو میشوند و برای نوشیدن در مسیر طراحی شدهاند.
۲. قهوه بخشی از توقف روزانه است
در فرهنگ ایتالیایی، نوشیدن قهوه یعنی چند دقیقه مکث در روز شلوغ. ولی در آمریکا و تا حدی انگلیس، قهوه بیشتر نقش «سوخت روزانه» را دارد؛ چیزی که هنگام رانندگی، کار یا حرکت در شهر مصرف میشود. به همین دلیل، طراحی کافهها نیز متفاوت است. بسیاری از کافیشاپهای آمریکایی فضای مناسب کار، اینترنت، پریز برق و میزهای بزرگ دارند؛ در حالی که بارهای سنتی ایتالیایی برای حضور کوتاه طراحی شدهاند.
۳. سبک زندگی شهری متفاوت است
در شهرهای ایتالیا، مردم اکثراً پیادهروی بیشتری دارند و مراکز شهری فشردهتر هستند. افراد در مسیر خود بهراحتی چند دقیقه برای نوشیدن قهوه توقف میکنند. در آمریکا، وابستگی به خودرو باعث شده قهوه بیرونبر عملا بخشی از رانندگی روزانه شود. حتی بسیاری از کافهها دارای Drive-Thru هستند و مشتری بدون پیاده شدن سفارش خود را تحویل میگیرد.
فرهنگ قهوه بیرونبر در آمریکا؛ سرعت، تنوع و شخصیسازی
آمریکا شاید بزرگترین نماد فرهنگ قهوه بیرونبر در جهان باشد. در این کشور، قهوه فقط یک نوشیدنی نیست؛ بلکه بخشی از هویت روزمره مردم است.
ویژگیهای اصلی فرهنگ قهوه آمریکایی:
- لیوانهای بزرگ و چندسایزی
- نوشیدنیهای شیرین و ترکیبی
- سفارشهای کاملا شخصیسازیشده
- مصرف قهوه هنگام رانندگی یا کار
- استفاده طولانیمدت از فضای کافه
در آمریکا، دیدن فردی که ساعتها با لپتاپ در کافیشاپ کار میکند عادی است. حتی بسیاری از جلسات کاری غیررسمی نیز در کافهها برگزار میشود.
همچنین برندهای بزرگ زنجیرهای نقش مهمی در گسترش فرهنگ بیرونبر داشتهاند. لیوان کاغذی قهوه در آمریکا عملا تبدیل به یک نماد شهری شده است.
انگلیس؛ ترکیبی از سنت چای و فرهنگ مدرن قهوه
انگلیس وضعیت متفاوتی دارد. این کشور تاریخی بیشتر با فرهنگ چای شناخته میشد، اما در دو دهه اخیر فرهنگ کافیشاپ و قهوه بیرونبر رشد چشمگیری داشته است. در شهرهایی مثل لندن، قهوه بیرونبر بسیار رایج است و بسیاری از مردم در مسیر محل کار خود قهوه میخرند. با این حال، فرهنگ انگلیسی هنوز آرامتر و اجتماعیتر از مدل آمریکایی است.
در انگلیس کافهها اغلب فضایی برای گفتگو و استراحت هستند. نوشیدنیهای مبتنی بر شیر محبوبیت بالایی دارند. کیفیت دانه و روش دمآوری اهمیت بیشتری نسبت به گذشته پیدا کرده است. موج کافههای تخصصی رشد زیادی داشته است. به همین دلایل، انگلیس را میتوان نقطهای میان سنت ایتالیایی و سبک سریع آمریکایی دانست.
تفاوت نگاه به زمان در این سه فرهنگ
یکی از جالبترین تفاوتها، نگاه مردم به زمان است.
در ایتالیا قهوه یعنی توقف کوتاه و لذت بردن از لحظه.
در آمریکا قهوه یعنی بهرهوری، انرژی و حرکت مداوم.
در انگلیس قهوه ترکیبی از استراحت، معاشرت و زندگی شهری مدرن است.
تفاوت در نوع لیوانهای قهوه بیرونبر
فرهنگ مصرف روی طراحی لیوانها نیز تاثیر گذاشته است. در آمریکا و انگلیس، استفاده از لیوانهای کاغذی دربدار و بزرگ بسیار رایج است؛ چون مردم نوشیدنی را در مسیر مصرف میکنند. اما در ایتالیا هنوز فنجان سرامیکی کوچک بخش مهمی از تجربه قهوه محسوب میشود. به همین دلیل، صنعت لیوان کاغذی و بستهبندی قهوه در آمریکا و انگلیس رشد بسیار بیشتری نسبت به ایتالیا داشته است.
آیا فرهنگ قهوه ایتالیا در حال تغییر است؟
بله ولی به آرامی. در شهرهای توریستی و میان نسل جوان، استفاده از قهوه بیرونبر بیشتر شده است. برندهای بینالمللی و سبک زندگی مدرن نیز روی عادتهای مصرف تاثیر گذاشتهاند. با این حال، غالباً معتقدند ایتالیا هنوز توانسته آیین سنتی نوشیدن قهوه را حفظ کند. آیینی که کیفیت، سرعت کوتاه و تعامل انسانی هنوز مهمتر از نوشیدن قهوه در حال حرکت است.
جمعبندی
فرهنگ قهوه بیرونبر در ایتالیا، آمریکا و انگلیس فقط تفاوتی در نوع نوشیدنی نیست؛ بلکه بازتابی از سبک زندگی مردم این کشورهاست.
در ایتالیا، قهوه یک مراسم کوتاه و اجتماعی است. در آمریکا، ابزاری برای حرکت سریع و زندگی پرشتاب. و در انگلیس، ترکیبی از سنت، آرامش و مدرنیته.
شاید به همین دلیل است که یک لیوان قهوه ساده میتواند در هر کشور معنایی کاملا متفاوت داشته باشد؛ از یک اسپرسوی دو دقیقهای کنار بار در میلان گرفته تا یک لاته بزرگ بیرونبر در خیابانهای نیویورک یا لندن.